PIPAC Tedavisi Nedir? Karın Zarı Kanserlerinde Güncel Yaklaşım

PIPAC tedavisi (Pressurized Intraperitoneal Aerosol Chemotherapy), karın boşluğuna (periton içine) kemoterapiyi basınç altında aerosol formunda uygulayan, özellikle periton yüzeyi tutulumlarında (karın zarı yayılımında) kullanılan modern bir yöntemdir. Bu yazıda PIPAC’ın nasıl uygulandığını, kimler için uygun olabileceğini, avantajlarını ve sık sorulan soruları, Proktolog Prof. Dr. Çiğdem Arslan perspektifiyle, İstanbul merkezli bilgi arayan hastalar için anlaşılır şekilde ele alıyoruz.

Not: Bu içerik tıbbi bilgilendirme amaçlıdır. Tedavi kararı; hastalığın evresi, yayılımı, genel sağlık durumu ve multidisipliner değerlendirme sonucunda verilir.

PIPAC Tedavisi Ne İşe Yarar?

PIPAC, karın zarı yayılımında kemoterapi ilacının karın boşluğuna homojen dağılmasını hedefler. Basınç etkisiyle ilacın dokuya nüfuzunun artması amaçlanır. Bu yaklaşım, bazı hastalarda tümör yükünü azaltmaya, semptom kontrolüne ve tedavi planını desteklemeye yardımcı olabilir.

Hangi Hastalıklarda Gündeme Gelebilir?

PIPAC; periton tutulumunun görülebildiği bazı kanser türlerinde, hastanın klinik durumuna göre değerlendirilir. En sık gündeme geldiği alanlar şunlardır:

Mide, kolorektal (kalın bağırsak), over (yumurtalık) kaynaklı yayılımlar ve seçilmiş diğer periton yüzeyi hastalıkları.

PIPAC Nasıl Uygulanır?

PIPAC uygulaması genellikle laparoskopik (kapalı) yöntemle gerçekleştirilir. Karın içine küçük kesilerden girilerek aerosol kemoterapi belirli basınç ve doz protokolleriyle uygulanır. İşlem sonrası takip planı; hastanın genel durumuna, yan etkilere ve tedavi yanıtına göre düzenlenir.

Kaç Seans Uygulanır?

Seans sayısı standart tek bir sayı değildir; hastalığın yaygınlığı, daha önce alınan tedaviler, görüntüleme bulguları ve klinik yanıt gibi kriterlere göre planlanır. Bazı protokollerde belirli aralıklarla tekrarlayan uygulamalar gündeme gelebilir.

PIPAC Tedavisinin Avantajları ve Sınırları

Olası Avantajlar

PIPAC’ın öne çıkan yönleri; kapalı yöntemle uygulanabilmesi, periton içine hedefli kemoterapi verilmesi ve seçilmiş hastalarda tedavi yanıtını destekleme potansiyelidir.

Sınırlılıklar

PIPAC her hasta için uygun değildir. Hastalığın tipi, yayılım düzeyi, bağırsak fonksiyonları, genel performans durumu ve önceki tedavilere bağlı riskler gibi faktörler belirleyicidir. Bu nedenle karar, multidisipliner değerlendirme ile verilmelidir.

PIPAC Kimler İçin Uygun Olabilir?

Uygunluk değerlendirmesi; onkoloji, genel cerrahi ve periton yüzeyi hastalıkları konusunda deneyimli ekiplerin ortak kararıyla yapılır. Proktolog yaklaşımı özellikle kolorektal kaynaklı periton tutulumlarında değerlendirme sürecine katkı sağlayabilir. Prof. Dr. Çiğdem Arslan, hastanın evresi, yayılım paterni, daha önceki tedavileri ve yaşam kalitesi hedeflerini birlikte ele alarak kişiye özel bir yol haritası oluşturmayı önemser.

İstanbul’da PIPAC Tedavisi İçin Değerlendirme Süreci

İstanbul gibi büyük merkezlerde PIPAC değerlendirmesi; görüntüleme (BT/MR/PET-CT), patoloji sonuçları, tümör belirteçleri ve klinik muayene ile birlikte planlanır. Hastanın mevcut tedavi geçmişi ve hedefleri netleştirilerek kişiselleştirilmiş yaklaşım oluşturulur.

İyileşme Süreci ve Takip

İyileşme süresi; uygulamanın kapsamına, eşlik eden işlemlere ve hastanın genel durumuna göre değişebilir. Takipte; yan etki yönetimi, beslenme-destek planı ve kontrol görüntülemeleri ile tedavi yanıtı değerlendirilir.

Sık Sorulan Sorular

PIPAC kemoterapi yerine mi geçer?

Her hastada “yerine geçer” demek doğru değildir. PIPAC, bazı durumlarda sistemik tedaviyi destekleyici bir seçenek olarak ele alınabilir. Hangi planın uygun olduğu, hekim değerlendirmesiyle belirlenir.

PIPAC ağrılı bir işlem midir?

İşlem anestezi altında uygulandığı için işlem sırasında ağrı beklenmez. Sonrasında hafif-orta düzeyde rahatsızlık olabilir; ağrı kontrolü hekimin önerdiği şekilde yönetilir.

PIPAC sonrası normal yaşama dönüş ne kadar sürer?

Bu süre kişiden kişiye değişir. Genel durum, ek hastalıklar ve işlem kapsamı belirleyicidir. Hekiminizin önerdiği kontrol planı esas alınmalıdır.

Randevu ve Bilgi

PIPAC tedavisi ve periton yüzeyi hastalıklarının yönetimi, kişiye özel planlama gerektirir. Proktolog Prof. Dr. Çiğdem Arslan ile İstanbul’da değerlendirme planlamak için muayene ve tetkik sonuçlarınızla başvurmanız önerilir.